Rozwodzący się rodzice często tłumaczą dziecku, że rozstanie nic nie zmieni w ich relacji, po prostu mama i tata nie będą już dłużej mieszkali pod jednym dachem. Prawdą jest, że rozwód sam w sobie nie skutkuje tym, że jedno z rodziców zostaje pozbawione władzy rodzicielskiej. Oboje w dalszym ciągu mają obowiązek sprawować nad dzieckiem opiekę. Dorośli powinni ustalić między sobą, z kim na stałe będzie mieszkać dziecko – mogą też zdecydować się na opiekę naprzemienną. W wyroku rozwodowym sąd pieczętuje zasady sprawowania władzy rodzicielskiej.
Czym jest władza rodzicielska? Co zrobić, gdy rodzice się nie dogadują?
Zacznijmy od wyjaśnienia, co to władza rodzicielska. Są to wszystkie prawa i obowiązki, jakie przysługują rodzicom względem małoletniego dziecka, które z oczywistych przyczyn nie może podejmować decyzji dotyczących miejsca zamieszkania, wyboru szkoły, podjęcia leczenia i innych, które nierzadko decydują o jego życiu.
Co obejmuje władza rodzicielska? Składają się na nią trzy elementy:
- sprawowanie należytej pieczy nad dzieckiem (opieka, troska o zdrowie i prawidłowy rozwój psychofizyczny),
- reprezentowanie dziecka,
- zarządzanie majątkiem dziecka, o ile go posiada.
Władza rodzicielska powstaje z chwilą urodzenia się dziecka, a kończy, gdy uzyskuje ono pełnoletność.
Osiągnięcie przez dziecko pełnoletności nie oznacza końca obowiązku alimentacyjnego. Rodzice mają obowiązek finansowego wspierania dziecka do momentu, w którym jest ono w stanie samodzielnie się utrzymać, czyli najczęściej do ukończenia nauki.
Jeśli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każdy z nich jest zobowiązany i zarazem uprawniony do jej wykonywania. Rodzice wspólnie powinni decydować o istotnych sprawach dziecka, np. wyrażeniu zgody na wyjazd zagraniczny czy wyborze szkoły średniej. Gdy nie są w stanie się porozumieć, to w sprawach dotyczących dziecka decyzję podejmuje sąd rodzinny.
Jeżeli któryś z rodziców – lub oboje – nieprawidłowo zajmuje się dzieckiem, np. nie dba o nie, nie pilnuje, by chodziło do szkoły, sam nadużywa alkoholu, to sąd może zadecydować o ograniczeniu albo nawet całkowitym odebraniu władzy rodzicielskiej.
Rozwód a władza rodzicielska – co się zmienia?
Orzeczenie rozwodu nic nie zmienia w kwestii władzy rodzicielskiej – nie zostaje ona ograniczona ani odebrana, ale rodzina musi wypracować nowe sposoby funkcjonowania, a rodzice ustalają, w jaki sposób będą opiekować się dzieckiem w sytuacji, gdy mieszka ono na stałe z jednym z nich. Mogą też zdecydować się na coraz popularniejsze rozwiązanie, jakim jest opieka naprzemienna.
W wyroku orzekającym rozwód sąd określa zasady sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem oraz wysokość alimentów. Nie narzuca jednak swojej woli – w pierwszej kolejności to rodzice, jeszcze przed rozwodem, ustalają między sobą, jak ta opieka ma wyglądać. Mogą zawrzeć pisemne porozumienie – plan rodzicielski lub plan wychowawczy – w którym określą najważniejsze kwestie dotyczące sprawowania opieki.
Taki plan powinien określać:
- podział władzy rodzicielskiej – małżonkowie ustalają, czy chcą zachować pełnię praw rodzicielskich, a o ograniczeniu ich ostatecznie zawsze decyduje sąd,
- stałe miejsce zamieszkania dziecka,
- zasady spotkań,
- zasady, którymi rodzice będą się kierowali przy wyborze szkoły,
- zasady dotyczące wyboru lekarza, podejmowania leczenia,
- podział dodatkowych kosztów związanych z wychowaniem,
- zasady rozwiązywania sporów.
Plan można załączyć do pozwu rozwodowego lub przedłożyć na późniejszym etapie sprawy. Plan wychowawczy przy rozwodzie nie jest obowiązkowy, ale może usprawnić i przyspieszyć proces. Sąd może domagać się przedłożenia takiego planu, aby dowiedzieć się, jak rodzice planują opiekować się dziećmi po rozwodzie.
Plan wychowawczy można sporządzić samodzielnie lub poprosić o przygotowanie dokumentu profesjonalnego pełnomocnika. Kancelaria radców prawnych JG LEGAL świadczy pomoc w sprawach dotyczących prawa rodzinnego w tym w sprawach rozwodowych i dotyczących władzy rodzicielskiej.
Władza rodzicielska przy rozwodzie – co zrobić, gdy rodzice nie umieją się porozumieć?
Jeżeli rodzice nie mogą dojść do porozumienia odnośnie do wykonywania władzy rodzicielskiej, wówczas sąd, uwzględniając dobro dziecka, rozstrzygnie o sposobie wykonywania jej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Gdy uzna, że jedno z rodziców nie wykonuje dobrze swoich obowiązków i istnieje ryzyko, że dziecku pozostającemu pod jego opieką grozi niebezpieczeństwo, może zadecydować o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając przy tym władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków.
Potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w sprawie alimentów? Dowiedz się więcej o tym, jak możemy Ci pomóc w tym zakresie.
Umów spotkanie
